Kody kreskowe w firmie - jak je odczytać, wybrać, wydrukować i zeskanować
Kod kreskowy zapisuje numer albo krótki tekst w postaci, którą czytnik odczyta w ułamku sekundy i bez literówek. W sklepie to numer produktu, w magazynie numer towaru lub lokalizacji, a w biurze numer inwentarzowy krzesła czy laptopa. Na tej stronie znajdziesz to, co przydaje się w praktyce: co oznaczają pierwsze cyfry kodu, jak policzyć cyfrę kontrolną, jaki kod wybrać do swojego zastosowania i jak przejść od numeru do etykiety, która da się zeskanować także za kilka lat.
Co oznaczają pierwsze cyfry kodu kreskowego?
Pierwsze cyfry kodu EAN-13 wskazują organizację krajową GS1, która nadała firmie pulę numerów, a nie kraj, w którym produkt wyprodukowano. GS1 pisze wprost, że prefiksy nie identyfikują kraju pochodzenia produktu. To jedno z najczęstszych nieporozumień wokół kodów kreskowych.
W praktyce oznacza to, że:
- polska firma z numerami z GS1 Polska może produkować w Chinach, a jej towar i tak będzie miał kod zaczynający się od 590,
- zagraniczna firma może zarejestrować się w GS1 Polska i oznaczać kodem 590 produkty wytwarzane poza Polską,
- o kraju pochodzenia informuje opis na opakowaniu (np. „Wyprodukowano w…”), a nie kod kreskowy.
Tabela wybranych prefiksów GS1
| Pierwsze cyfry | Co oznaczają |
|---|---|
| 001–019, 030–039, 060–139 | GS1 US (USA) |
| 020–029, 200–299 | numery do użytku wewnętrznego, nadawane np. przez sklep lub w ramach danego kraju (nie wskazują firmy w systemie światowym) |
| 300–379 | GS1 France (Francja) |
| 400–440 | GS1 Germany (Niemcy) |
| 450–459, 490–499 | GS1 Japan (Japonia) |
| 500–509 | GS1 UK (Wielka Brytania) |
| 590 | GS1 Poland (Polska) |
| 680–681, 690–699 | GS1 China (Chiny) |
| 760–769 | GS1 Switzerland (Szwajcaria) |
| 800–839 | GS1 Italy (Włochy) |
| 840–849 | GS1 Spain (Hiszpania) |
| 858 / 859 | GS1 Slovakia / GS1 Czech (Słowacja / Czechy) |
| 870–879 | GS1 Netherlands (Holandia) |
| 900–919 | GS1 Austria (Austria) |
| 977 | czasopisma i inne wydawnictwa ciągłe (ISSN) |
| 978–979 | książki (ISBN) |
Pełną, aktualną listę prowadzi GS1 na stronie GS1 Company Prefix. Kilka szybkich odpowiedzi na popularne pytania: kod zaczynający się od 405 ma numer z GS1 Germany, od 2 – to najczęściej numer wewnętrzny sklepu (np. na towarze ważonym na miejscu), od 80–83 – GS1 Italy, od 84 – GS1 Spain, od 87 – GS1 Netherlands, a od 978 – książka.
Jak zbudowany jest kod EAN-13 i jak sprawdzić cyfrę kontrolną?
EAN-13 to kod, który widzisz na produktach w sklepach. Zapisuje 13-cyfrowy numer GTIN-13 (Global Trade Item Number – globalny numer jednostki handlowej). Numer składa się z trzech części:
- prefiks firmy GS1 – zaczyna się od prefiksu organizacji krajowej (np. 590) i identyfikuje firmę,
- numer produktu – nadaje go sama firma w ramach przydzielonej puli,
- cyfra kontrolna – ostatnia cyfra, liczona z pozostałych dwunastu.
Długość prefiksu firmy nie jest stała. Im więcej produktów firma potrzebuje oznaczyć, tym krótszy prefiks i więcej cyfr zostaje na numery produktów.
Zastosowania i ułatwienia, jakie niosą ze sobą kody kreskowe
Obliczanie cyfry kontrolnej – przykład
- Mnożysz kolejne cyfry od lewej na przemian przez 1 i 3: 6×1, 2×3, 9×1, 1×3, 0×1, 4×3, 1×1, 5×3, 0×1, 0×3, 2×1, 1×3.
- Dodajesz wyniki: 6 + 6 + 9 + 3 + 0 + 12 + 1 + 15 + 0 + 0 + 2 + 3 = 57.
- Odejmujesz sumę od najbliższej równej lub większej wielokrotności 10: 60 − 57 = 3.
Czego będziesz potrzebował do wdrożenia kodów kreskowych?
Drukarka etykiet kodów kreskowych – dostosowana do pracy w biurze lub na hali produkcyjnej.

Jaki kod kreskowy wybrać do swojego zastosowania?
Wybierz kod według tego, kto będzie go czytał (tylko Twoja firma czy także kontrahenci), ile danych ma zapisać i ile miejsca masz na etykiecie. Jednego najlepszego kodu nie ma.
| Zastosowanie | Kod, od którego warto zacząć | Dlaczego |
|---|---|---|
| Produkt sprzedawany w sklepach i sieciach handlowych | EAN-13 z numerem z GS1 | kasy i systemy sieci czytają numer GTIN; numer musi być unikalny na świecie |
| Towary w magazynie, lokalizacje, regały | Code 128 z własną numeracją | zapisuje cyfry i litery, jest zwarty, czytają go praktycznie wszystkie czytniki |
| Narzędzia, elektronarzędzia, sprzęt wydawany pracownikom | Code 128 albo Data Matrix | własny numer narzędzia; Data Matrix mieści się na małej powierzchni |
| Środki trwałe i wyposażenie (numery inwentarzowe) | Code 128 z numerem inwentarzowym | numer może zawierać litery i znaki, np. ST/2026/0125; dobrze współpracuje z programami do inwentaryzacji |
| Partie, daty ważności, numery seryjne w łańcuchu dostaw | GS1-128 albo GS1 DataMatrix | zapisują kilka danych naraz z identyfikatorami zastosowań GS1, np. (01) GTIN, (10) partia, (17) data ważności, (21) numer seryjny |
| Bardzo mało miejsca, małe elementy | Data Matrix | mały kwadratowy kod, który da się odczytać także przy częściowym uszkodzeniu |
| Link do strony, instrukcji, karty produktu dla klienta | QR Code | odczyta go aparat w telefonie, bez osobnego czytnika |
| Dużo danych w jednym kodzie, np. na dokumencie | PDF417 | kod spiętrzony, mieści znacznie więcej niż kod liniowy |
Starszy Code 39 nadal działa w wielu firmach, ale przy tej samej treści jest dłuższy od Code 128. Jeśli zaczynasz od zera, lepiej wybrać Code 128.
Kody 1D i 2D – czym się różnią?
| Cecha | Kody 1D (liniowe) | Kody 2D |
|---|---|---|
| Przykłady | EAN-13, Code 128, Code 39, GS1-128 | spiętrzone: PDF417; matrycowe: QR Code, Data Matrix |
| Ilość danych | krótki numer lub tekst | od kilkudziesięciu znaków do kilku tysięcy, zależnie od kodu i wielkości |
| Miejsce na etykiecie | potrzebują szerokiego paska | mieszczą więcej na mniejszej powierzchni |
| Odporność na uszkodzenia | uszkodzenie kresek często uniemożliwia odczyt | korekcja błędów pozwala odczytać kod mimo częściowego uszkodzenia |
| Czytnik | czytnik laserowy, liniowy lub wizyjny (imager) | tylko czytnik wizyjny (imager) lub aparat w telefonie |
Kiedy potrzebujesz numerów z GS1, a kiedy wystarczy własny kod?
Numery GS1 są potrzebne wtedy, gdy kod ma być czytany poza Twoją firmą – przede wszystkim na produktach sprzedawanych w sieciach handlowych i u dystrybutorów. Numer musi być wtedy unikalny na świecie, a w Polsce pule numerów przydziela GS1 Polska. Wymagania konkretnej sieci, hurtowni czy platformy sprzedażowej warto potwierdzić u odbiorcy przed drukiem etykiet.
Własna numeracja w zupełności wystarcza, gdy kod służy wyłącznie Tobie: do oznaczenia środków trwałych, wyposażenia, narzędzi, lokalizacji magazynowych, segregatorów czy pojemników. Żeby oznaczyć biurko czy wiertarkę, numery GS1 nie są potrzebne. Ważne, żeby:
- każdy numer był unikalny w Twojej firmie i nie powtarzał się po likwidacji przedmiotu,
- własny kod nie udawał numeru EAN-13 – nie wymyślaj 13-cyfrowych numerów zaczynających się np. od 590, bo mogą pokryć się z prawdziwymi produktami,
- zasady numeracji były spisane, np. prefiks oddziału lub rodzaju majątku i kolejny numer.
Jak zrobić kod kreskowy i etykietę – krok po kroku
- Ustal numerację. Zdecyduj, co oznaczasz i jak budujesz numer, np. „NA-000123” dla narzędzi albo numer inwentarzowy z kartoteki środków trwałych. Najlepiej, żeby numer pochodził z programu, w którym prowadzisz ewidencję – wtedy etykieta i kartoteka zawsze się zgadzają.
- Wygeneruj pojedynczy kod. Do kilku etykiet wystarczy nasz bezpłatny generator kodów kreskowych online. Tworzy kod Code 128, który wydrukujesz na zwykłej drukarce.
- Zaprojektuj etykietę i drukuj seryjnie. Przy dziesiątkach i setkach etykiet przyda się program. Menedżer Wydruku Etykiet pozwala zaprojektować etykietę w dowolnym rozmiarze, dodać kody 1D, EAN-13 i 2D (QR, Data Matrix), zaimportować dane z pliku CSV lub Excela i wydrukować całą serię. Obsługuje także kodowanie etykiet RFID.
- Wybierz drukarkę. Do etykiet, które mają przetrwać lata, najlepiej sprawdza się drukarka kodów kreskowych z drukiem termotransferowym (z taśmą barwiącą). Druk termiczny bez taśmy wystarczy do etykiet krótkotrwałych, np. wysyłkowych.
- Dobierz materiał etykiety. Na środki trwałe, narzędzia i sprzęt w trudnych warunkach wybieraj etykiety foliowe i druk termotransferowy – są odporne na wilgoć, zarysowania i niskie temperatury. Etykiety papierowe nadają się tam, gdzie trwałość nie jest ważna. Więcej w poradniku etykiety samoprzylepne.
- Przetestuj odczyt przed dużym wydrukiem. Wydrukuj kilka sztuk, przyklej je na docelowe powierzchnie i zeskanuj czytnikiem, którego będziesz używać na co dzień. Sprawdź też odczyt z odległości i pod kątem, pod jakim będzie skanować magazynier lub zespół spisowy.
Czym odczytać kod kreskowy?

Ręczny czytnik podłączony do komputera
przy stanowisku, w biurze, na wydawce w narzędziowni. Czytnik wpisuje odczytany kod tak, jakby ktoś wpisał go z klawiatury. Czytnik liniowy odczyta tylko kody 1D; jeśli używasz QR lub Data Matrix, potrzebujesz czytnika wizyjnego 2D, który czyta oba rodzaje. Zobacz, jak wybrać czytnik kodów kreskowych.

Kolektor danych
gdy trzeba skanować z dala od komputera: w magazynie, na hali, podczas spisu z natury. To mobilny terminal ze skanerem i aplikacją, która zapisuje dane i synchronizuje je z programem. Zobacz kolektory danych.

Telefon
aparat w smartfonie bez problemu czyta kody QR, a z odpowiednią aplikacją także inne kody. Sprawdzi się do sporadycznego skanowania. Przy setkach odczytów dziennie dedykowany czytnik lub kolektor jest szybszy i pewniejszy, zwłaszcza przy słabym świetle i uszkodzonych etykietach.
Najczęstsze błędy przy kodach kreskowych w firmie
- Za mały margines wokół kodu. Kod potrzebuje pustego pola po obu stronach (tzw. strefy ciszy). Tekst lub ramka przy samych kreskach utrudniają odczyt.
- Zły kontrast. Najpewniej czyta się ciemne kreski na jasnym tle. Kreski w kolorze czerwonym często nie zostaną odczytane przez czytnik z czerwonym światłem.
- Za mocne zmniejszenie kodu. Kod liniowy ściśnięty do małego rozmiaru traci czytelność – przy braku miejsca lepiej przejść na Data Matrix.
- Papierowe etykiety termiczne na majątku. Blakną i ścierają się, a po roku czy dwóch przy inwentaryzacji trzeba wpisywać numery ręcznie.
- Etykieta w miejscu, do którego trudno dotrzeć. Kod na tylnej ściance szafy albo pod spodem urządzenia wydłuża spis. Ustal stałe miejsce naklejania dla każdej grupy przedmiotów.
- Powtarzające się numery i brak zasad. Dwa przedmioty z tym samym kodem to gotowa rozbieżność w ewidencji.
- Własny kod udający EAN. Wymyślone 13-cyfrowe numery mogą pokryć się z numerami prawdziwych produktów.
Oznaczanie kodem kresowym
Z uwagi na trwałość etykiet, kody kreskowe drukuje się w specjalistycznej, termotransferowej drukarce kodów kreskowych, stosując samoprzylepne etykiety papierowe lub etykiety foliowe.
Wiele towarów w handlu detalicznym oznaczona jest już kodami kreskowymi EAN-13 i możesz je wykorzystać w ewidencji magazynowej. Do powszechnego użytku wchodzi następca EAN-13 – kod kreskowy GS1 DataBar.
Więcej na temat wydruku kodów kreskowych przeczytasz w dziale: drukarki kodów kreskowych.
Kody kreskowe w inwentaryzacji i ewidencji majątku
p>Sam kod kreskowy niczego nie porządkuje. Jest kluczem do kartoteki w programie. Dopiero połączenie etykiety z ewidencją sprawia, że po zeskanowaniu wiesz, co to za przedmiot, gdzie powinien być, kto za niego odpowiada i kiedy był ostatnio sprawdzany. Dzięki temu spis z natury polega na skanowaniu zamiast przepisywania numerów, a różnice między stanem faktycznym a ewidencją program wskazuje sam.
W PWSK kody kreskowe wykorzystujemy w dwóch rozwiązaniach:
- Szybka Inwentaryzacja – do spisu z natury środków trwałych i wyposażenia, przypisania majątku do pomieszczeń i rozliczenia różnic,
- System Narzędziownia® – do bieżącej ewidencji narzędzi, sprzętu i materiałów: wydań i zwrotów, odpowiedzialności pracowników, przeglądów i stanów magazynowych.
Gdy trzeba odczytywać wiele przedmiotów naraz albo etykieta nie jest widoczna, warto rozważyć RFID. Nie zawsze będzie lepszym wyborem. Porównanie kosztów i zastosowań znajdziesz w artykule RFID czy kod kreskowy do znakowania narzędzi.
Pobierz demo Szybkiej Inwentaryzacji | Sprawdź System Narzędziownia®
Rodzaje kodów kreskowych – krótki przegląd
Kody kreskowe dzielą się na liniowe (1D), czytane wzdłuż jednej linii, oraz dwuwymiarowe (2D), w których dane zapisane są na płaszczyźnie. Poniżej najczęściej spotykane rodzaje i to, do czego każdy z nich służy.
Kody liniowe (1D)
EAN-13 to kod z produktów w sklepach. Zapisuje wyłącznie 13 cyfr numeru GTIN, a czytają go kasy na całym świecie. Na bardzo małych opakowaniach stosuje się krótszy EAN-8, a w USA i Kanadzie jego odpowiednikiem jest 12-cyfrowy UPC-A.
Code 128 zapisuje cyfry, litery i znaki specjalne, a przy tym jest zwarty. Ciąg samych cyfr koduje szczególnie oszczędnie. Dlatego to najczęstszy wybór do oznaczeń wewnętrznych: towarów w magazynie, lokalizacji, narzędzi i środków trwałych. Więcej o nim przeczytasz na stronie Code 128.
GS1-128 (dawniej EAN-128) to Code 128 zbudowany według reguł GS1. Każdą daną poprzedza identyfikator zastosowania w nawiasie, np. (01) numer GTIN, (10) numer partii, (17) data ważności. Stosuje się go głównie w logistyce, na etykietach kartonów i palet.
Code 39 to starszy kod, który zapisuje wielkie litery, cyfry i kilka znaków specjalnych. Wciąż działa w wielu firmach i systemach przemysłowych, ale przy tej samej treści jest wyraźnie dłuższy od Code 128.
GS1 DataBar to rodzina kodów krótszych od EAN-13, przeznaczonych do odczytu w kasach. Obok numeru GTIN mogą zapisać dodatkowe dane, np. wagę lub datę ważności, dlatego spotkasz je m.in. na świeżej żywności sprzedawanej na wagę.
Kody dwuwymiarowe (2D)
QR Code to kwadratowy kod z trzema charakterystycznymi znacznikami w rogach. Mieści dużo więcej danych niż kod liniowy, np. adres strony, i odczyta go aparat w telefonie. Ma wbudowaną korekcję błędów, więc da się go odczytać nawet przy częściowym uszkodzeniu.
Data Matrix to mały kwadratowy lub prostokątny kod z ramką w kształcie litery L po dwóch bokach. Zajmuje bardzo mało miejsca, dlatego używa się go do oznaczania drobnych części, elektroniki i znakowania bezpośredniego, np. laserem na metalu. W wersji GS1 DataMatrix znajdziesz go m.in. na opakowaniach leków.
PDF417 to kod spiętrzony: wygląda jak kilka kodów liniowych ułożonych jeden nad drugim. Mieści dużo danych w jednym symbolu, dlatego stosuje się go m.in. na kartach pokładowych i dokumentach przewozowych.
Kody 1D, w tym EAN-13, oraz kody 2D, w tym QR i Data Matrix, wydrukujesz seryjnie w programie Menedżer Wydruku Etykiet. Pojedynczy kod Code 128 zrobisz w naszym generatorze online.
Uzyskaj darmowy dostęp do programu
- Skróć inwentaryzację nawet o 90%
- Uzyskaj bezbłędny spis z natury
- Kontroluj w łatwy sposób spisany majątek
Najczęstsze pytania o kody kreskowe
Nie. Prefiks 590 oznacza, że firma otrzymała numery z GS1 Polska. Produkt mógł zostać wytworzony w innym kraju. Kraj pochodzenia sprawdzisz w opisie na opakowaniu.





