Dwuwymiarowe kody kreskowe 2D
Kod dwuwymiarowy, to kolejny krok na drodze rozwoju kodów kreskowych i automatycznej identyfikacji.
Kody kreskowe zrobiły furorę z powodu łatwości ich wdrożenia, szybkości i dokładności identyfikacji.
Z czasem rynek domagał się kodów kreskowych, które pomieściłyby więcej informacji, mniejszych i kodujących cały zestaw znaków ASCII i zdjęcia (np. linii papilarnych).
Ewolucja kodu kreskowego
Kod kreskowy ewoluował poprzez próby utworzenia kodu piętrowego, aż po kod matrycowy mieszczący znacznie więcej informacji i zajmujący mniejszą powierzchnię.
| 1. | Kod jednowymiarowy – liniowy | ![]() |
| 2. | Kod piętrowy – piętrowy kod jednowymiarowy | ![]() |
| 3. | Kod piętrowy – matrycowy PDF 417 | ![]() |
| 4. | Kod Matrycowy – Data Matrix | ![]() |
Słowo „dwuwymiarowe” oznacza, że dane w kodzie kreskowym zakodowane są w kierunku poziomym i pionowym, podczas gdy kod jednowymiarowy koduje dane tylko w jednym kierunku. W efekcie daje to znacznie gęstsze upakowanie informacji:

Dwuwymiarowe kody kreskowe zawdzięczają swoje istnienie także nowej technice skanerów. Zamiast jednowymiarowych skanerów omiatających kod promieniem lasera lub diody elektroluminescencyjnej, zastosowano kamery CCD i mikroprocesory dekodujące otrzymany obraz. Dziś skanery 2D są już ogólnie dostępne i tanie. Nazywają się one skanery wizyjne lub imagery (np. Motorola Symbol DS6707)
Porównanie kodów 2D
| Kod | PDF 417 | QR Code | Data Matrix |
![]() |
![]() |
![]() |
|
| Rodzaj | matrycowe | spiętrzone barcode | matrycowy |
| ilość cyfr | 2 710 | 7 089 | 3 116 |
| ilość znaków | 1 850 | 4 296 | 2 355 |
| ilość bajtów | 1 018 | 2 953 | 1 018 |
Zalety kodów 2D w porównaniu do 1D
- większa pojemność
- mniejsze rozmiary
- możliwość znakowania mniejszych przedmiotów
- kodowanie wszystkich znaków alfanumerycznych, danych binarnych, grafiki
- lepsze zabezpieczenie danych przed uszkodzeniem
Urządzenia do obsługi kodów 2D
Do skanowanie kodów stosuje się specjalne wizyjne skanery kodów kreskowych (imagery). Przykładowe skanery, kolektory danych i drukarki drukujące kody 2D:
Zastosowania kodów 2D
- produkcja – znakowanie wyrobów
- narzędziownia – znakowanie narzędzi
- przemysł lotniczy – znakowanie wszystkich elementów samolotu
- medycyna – znakowanie narzędzi chirurgicznych
- handel – znakowanie produktów
- logistyka – oznaczenie dokumentów przewozowych
- urzędy miejskie – znakowanie dokumentów
- podręczna baza danych – przenoszenie informacji zawartej w kodzie
- telefonia komórkowa – szybki sposób odczytu adresu stron www, numerów telefonów
- wizytówki papierowe – zakodowanie informacji
- ewidencja środków trwałych i wyposażenia
Czy dwuwymiarowe kody kreskowe 2D zastąpią jednowymiarowe?
Nie. Obydwie technologie będą istnieć równocześnie. Kody dwuwymiarowe będą w użyciu, tam gdzie potrzeba umieścić większą ilość informacji, albo na bardzo małej przestrzeni, a kody jednowymiarowe, jako standardowe medium to kodowania numerów seryjnych i indeksów materiałowych.
Kiedy kody jednowymiarowe 1D są lepsze od kodów dwuwymiarowych 2D?
Kody kreskowe jednowymiarowe mieszczą mniejszą ilość informacji, która jest rozłożona na całej wysokości kodu kreskowego. Z tego względu zajmuje większą powierzchnie i większa jest powtarzalność zakodowanych informacji. Z tego względu jest ona bardziej odporna na uszkodzenie.
Jeżeli dane zastosowanie nie wymaga zakodowania dużej ilości danych, to najlepszy wydaje się kod jednowymiarowy, np. Code 128. Zwiększając wysokość kodu, zwiększamy od razu odporność kodu kreskowego na uszkodzenie.
Jak mogę wygenerować kody kreskowe 2D?
Kody kreskowe 2D są względnie nowe. Do ich wydruku potrzebny jest specjalny program, lub drukarka posiadająca możliwość drukowania takiego kodu dwuwymiarowego. Program magazynowy Narzędziownia posiada możliwość drukowania etykiet Data Matrix. Dostępne są również różne generatory online (patrz: Data Matrix).
Udostępniamy darmowy program do drukowania etykiet kodów kreskowych Data Matrix i Code 128.
Porównanie kodów kreskowych 1D i 2D
Poniżej przedstawiono liczbę dwunastoznakową 123456789012 zakodowaną różnymi kodami kreskowymi:
| EAN-13 | ![]() |
| Code 39 | ![]() |
| Code 128 | ![]() |
| PDF 417 | ![]() |
| QR Code | ![]() |
| Data Matrix | ![]() |
Program Narzędziownia










