Gospodarka narzędziowa
Gospodarka narzędziowa bezpośrednio oddziałuje na koszty i wpływa na cały system produkcyjny. Czyż nie warto więc poświęcić trochę uwagi na jej reorganizację i optymalizację.
Prawidłowo prowadzona gospodarka narzędziowa przedsiębiorstwa, istotnie wpływa na:
- efektywność produkcji
- brak przestojów
- szybkość realizacji zadań
- gospodarność
- minimalizację kosztów
- minimalizację zapasów narzędzi
W gospodarce magazynowej, duże znacznie ma rozmieszczenie zapasowych narzędzi i wpływa na efektywność zarządzania nimi. Narzędzia zapasowe mogą być magazynowane w narzędziowniach lokalnych lub w magazynkach podręcznych obrabiarek.
Program gospodarki narzędziowej musi zapewnić gromadzenie i aktualizowanie informacji o wszystkich użytkowanych i przechowywanych narzędziach. Umożliwiać łatwą i szybą ich lokalizację i kontrolę zużycia. Zebrane w bazie danych dane, używane są do raportowania i analizowania zmian stanów magazynowych, śledzenia zużycia i rotacji narzędzi. Z informacji o poziomie zapasów, korzysta się prognozując zapotrzebowanie na narzędzia i planując zakupy.
Gospodarka narzędziowa rozpoczyna się już na etapie projektowania procesu technologicznego i planowania produkcji, a kończy w momencie sterowania zapasami magazynowymi.

Podstawą gospodarki narzędziowej jest oznaczenie i identyfikacja poszczególnych narzędzi. Wykorzystuje się tu:
- kody kreskowe
- tagi RFID
- grawerowanie indeksu materiałowego
- oznaczenie pisakami, farbą
Oznaczenie narzędzi pozwala na ich jednoznaczną identyfikację i śledzenie. Dzięki temu możliwy jest odczyt terminów przeglądów technicznych, legalizacji, zużycia, miejscu eksploatacji i miejscu przechowywania w magazynie.
Gospodarka narzędziami musi mieć na uwadze:
- możliwości logistyczne transportu narzędzi
- zapotrzebowanie na narzędzia
- zapewnienie alternatywnych narzędzi zastępczych i alternatywnych procesów technologicznych
- pojemności magazynu i magazynków narzędzi
- czasy życia narzędzi
- koszty zakupu narzędzi
- możliwość wzajemnego zastępowania niejednakowych narzędzi
Zarządzanie gospodarką narzędziową realizowane jest za pomocą specjalnego programu komputerowego Narzędziownia. Składają się na niego moduły:
- Kartoteka narzędzi – kartoteka (spis) wszystkich narzędzi, przyrządów, uchwytów, środków BHP i całego pozostałego osprzętu
- Kartoteka pracowników – baza danych osób korzystających z narzędzi, wraz ze zdjęciem i identyfikatorem RFID
- Rejestry dokumentów – każda operacja magazynowa, to zapamiętany w bazie danych dokument (Pz, Wz, Rw, MM), przechowujący informacje o osobie wypożyczającej, narzędziu, dacie, terminie zwrotu. Dokument nie musi być drukowany, najlepiej jak jest potwierdzony elektronicznie za pomocą karty RFID
- Rejestry i zestawienia finansowe dla księgowości – rejestr zakupów, wydania do zużycia, likwidacji, stanu środków trwałych
- Kody kreskowe – drukowanie etykiet kodów kreskowych, obsługa skanerów kodów kreskowych stacjonarnych i bezprzewodowych, terminali mobilnych (kolektorów danych)
- Karty i tagi RFID – oznaczanie narzędzi tagami RFID, czytniki RFID, kolektory danych z obsługą RFID
- Moduł Raporty – sporządzanie wydruku stanów magazynowych, obrotu, stanów minimalnych i maksymalnych, stanów u użytkowników
- Moduł wymiany danych – eksport i import danych do i z innych systemów, lub arkusza kalkulacyjnego Excel
- Archiwizer – zabezpieczenie bazy danych gospodarki narzędziowej poprzez tworzenie kopii bezpieczeństwa
- Moduł Praw Dostępu – zakładanie operatorów systemu i przydzielanie im odpowiednich uprawnień do gospodarki narzędziowej
Program magazynowy Narzędziownia kontroluje każdy z tych elementów. Gospodarka narzędziowa jest ważnym czynnikiem minimalizacji kosztów stałych, kwot wydawanych cyklicznie na zakup nowych narzędzi. W skali roku osiągnięte korzyści są nadzwyczaj duże, a poniesione nakłady zwracają się już po kilku miesiącach.
Program Narzędziownia